druk wypukły

Drzeworyt:

Sposób wykonania – Technika druku wypukłego, w której matrycę zrobiono z drewna. Na dobrze wypolerowanej i zamalowanej białym gruntem desce z drzewa gruszy, jabłoni lub buka wykonuje się piórkiem lub grafitem rysunek. Za pomocą nożyka i dłuta usuwa się drewno z nie zarysowanych przestrzeni pomiędzy liniami. Tamponem, pędzlem lub wałkiem nanosi się farbę na pozostałe wypukłe elementy klocka, które odbijają rysunek na papierze. Ze względu na sposób cięcia deski z pnia, d. dzieli się na drzeworyt wzdłużny (sumikowy) lub drzeworyt sztorcowy (poprzeczny). W przypadku tego ostatniego, deskę tnie się z twardego pnia bukszpanu. Jej charakterystyczne drobne słoje pozwalają modelować za pomocą małych dłutek delikatne cienie i półtony obiektu. Techniką tą posługiwał się np. znany ilustrator G. Dore.

Historia – Choć pierwsze drewniane stemple odbijano na skórze i tkaninach już we wczesnym średniowieczu, rozwój d. wiąże się ściśle z wprowadzeniem do Europy papieru na przełomie XIII i XIV w. Książki ksylograficzne, których karty były cięte z jednego klocka pojawiły się w latach 1400-1425. W ilustracji książkowej d. dominował przez cały wiek XV i XVI. W wieku XVII i XVIII wyparty został przez miedzioryt i dopiero w XIX w. przeżył renesans dzięki Th. Bewickowi, który ok. 1790 opracował metodę d. sztorcowego, uzyskując finezyjną grę światłocienia. W Polsce d. był szeroko stosowany w XVI w. (sygnet krakowskiego drukarza K. Hochfedera uznaje się za najstarszy drzeworyt). W XVII i XVIII w. występował jedynie w ilustracjach literatury mieszczańskiej i ludowej. Dopiero w XIX zastosowali d. do czasopism i książek tacy artyści jak J. Holewiński, L. Stypułowski czy W. Smołkowski. Nowy kierunek nadali d. w Polsce W. Skoczylas, T. Cieślewski, E. Bartłomiejczyk, S. Ostoja-Chrostowski, K. Sopoćko i inni.